Asır kelime anlamı Asır nedir Asır ne demek Asır sözlük anlamı Asır (Dini Terim)

Kelime Anlamı Nedir ? Ne Demek ?

ŞİR



Onuncu; onda bir alan; İslm devlet başkanı tarafından tayin edilen, bölgesinden geçen tüccarın mallarından "uşr" vergisini tahsil edip buna karşılık tacirlerin memleket dahilinde serbestçe dolaşıp ticaret yapmalarını temin eden, mallarını hırsız ve yol kesicilerden koruyan kimse. (Tehnev, Keşşfu Istılhti'lFunn, Kalkuta (t.y.), II, 960)

Kaynak eserlerimizde zekt ve öşür memuru manasına mil, s, mussaddık, mekks tabirlerine de rastlanır. Ancak bunlar içinde şir özellikle "uşr" adı verilen gümrük vergisi diyebileceğimiz vergiyi tahsille görevli memur manasında kullanılmaktadır.

Fıkıh kitaplarında şir, Bbu'lşir" başlığı altında tetkik edilip, nitelikleri, görev ve yetkileri belirtilir.

şirin tayininde şu şartlar aranır: Müslüman ve hür olmak, Hşimoğulları'na mensup olmamak, tüccarın mallarını hırsız ve yol kesicilerden koruyabilme gücüne sahip olmak (İbn Abidn, Reddu'lMuhtr, Kahire 1307, II, 309311)

şir, İslm yönetimin hakim olduğu bölgeden giriş yapan müslüman tacirlerin ticaret mallarından vücub şartları gerçekleşmesi kaydı ile1/40; İslm devletinin himayesi altında bulunan zımm tüccarların mallarından 1/20; harb tüccarın mallarından da 1/10 nisbetlerinde, yahut harb tüccardan "mukabele bi'lmisl" esasına göre, yani onlar müslümanlardan ne nispette vergi alıyorlarsa o kadar vergi alır. (esSerahs, elMebst, Beyrut 1978, I, 199)

şirin, ticaret mallarından yukarıda gösterilen nispetlerde vergi tahsil etmesi hukuk yönden şöyle açıklanır: Müslüman, gümrükte ticaret malını memura beyan ettiği zaman, bu malın İslm devlet başkanı tarafından korunmasına ihtiyaç duyulur. Devlet başkanının da koruma karşılığı bu mallardan zekt tahsil etme hakkı doğar. Beyan edilen ve böylece "zhir mal" hükmünü alan müslüman ticaret malının korunmaya ihtiyacı olunca, aynı şekilde beyana tabi tutulan zımm ticaret malı da korunmaya muhtaçtır. Hatta zimm tacirin malı korunmaya daha çok muhtaçtır. Zira hırsız ve yol kesiciler zımm tacirin malını gasbetmeye daha çok niyetlenebilirler. (esSerahs, a.g.e., II,199)

şir, şşr, Shibu'luşr, Shibu'lmeks, Mekks; bütün bu tabirler eş anlamlıdır ve dışarıdan getirilen mallardan vergi alan memuru ifade ederler. Burada bu tabirlerin geçtiği ve bunların zemmedildikleri bazı hadislerin kapsamı üzerinde de durmamız gerekir.

Hz. Peygamberin " Kim onda bir alan kimseye (sahibu'luşr) rastlarsa boynunu vursun" (Eb Ubeyd, elEmvl, Kahire 1969, nr. 1630), şire rastlarsanız onu öldürünüz" (Eb Ubeyd, a.g.e. nr. 1631) buyurduğu rivayet edilir. Bu ve benzer ifadeli hadis ve haberleri eserinde zikreden Eb Ubeyd, bu hadislerle ayni konudaki sahabe ve tabin görüşlerinin yorumunu şu şekilde yapar:

Cahiliyye devrinde acem ve Arap kralları, bölgelerinde ticaret yapan tacirlerden 1/10 nispetinde vergi alırlardı. Allah, Hz. Peygamber vasıtasıyla İslm emirlerle bu vergiyi iptal etmiş, buna karşılık 1/40 nispetinde zekt konmuştur. şir, müslümanlardan zektı bu nispette ve adaletle tahsil ederse zikredilen ağır ithamlı hadislerin şümlüne girmez. Böyle yapmaz halka zulmederse, nisbetleri aşmasa bile yine şirin zemmi ile ilgili hadislerin kapsamına girer. Hz. Ömer ve ondan sonra gelen halifeler şir tayin etmişlerdir. Hl böyle olunca bu görev nasıl mekruh addedilir! (Eb Ubeyd, a.g.e., nr. 1638, 1643, 16441645)

şirin zemmedilmesi ile ilgili hadislere fıkıh kitaplarında da yer verilir ve bundan, meşru olan zekt nisbetleri dışında insanların mallarını haksız yere ve zulümle alan vergi memurlarının kasdedildiği açıkça belirtilir. (esSerahs, a.g.e., II, 199; İbn Abidin, a.g.e., II, 309311)

Hz. Peygamber, mallara düşen zekt ve öşürlerin toplanmasında İslm'ın emrettiği adalete titizlikle riayet etmiştir. İşte İslm adaletine gösterdiği bu hassasiyetten dolayıdır ki', Hz. Resul, mükelleflere zulmedecek, onlardan gösterilen nisbetler dışında para tahsil edecek memurları şiddetle zemmetmiştir. Bizzat Hz. Peygamber tayin ettiği zekt memurlarını eğitmiş, onlara şifah bilgiler yanında, yazılı metinler hlinde nisb, nisbet ve tahsil usllerini ayrıntılı bir şekilde gösteren listeler göndermiştir. Onu takiben Rşid halifeler de zekt memurlarını mütehassıs kimselerden seçmişler, ayrıca bu memurları kontrol eden bir murakabe müessesesi oluşturmuşlardır.

Mehmet ERKAL

Kelime Dili

Asır kelimesi Türkçe bir kelimedir.

Ata Sözleri

  • Asure yemeye giden kasığını tasır.
  • Baba koruk (erik, eksi elma) yer, oğlunun disi kamasır. (Baba eder, oğul öder.)
  • Eceli gelen fare kedi tasağı kasır.
  • eşek Eşeği ödünç kasır.
  • Köse tası kösede yakısır (yarasır).

Örnek Cümleler ve Ek Bilgiler

Asır kelimesi ile ilgili örnek cümle veya ek bilgi bulunamadı. Sözlüğü geliştirmek için lütfen Asır kelimesi ile ilgili bildiklerinizi yazınız.

Sizde içinde Asır kelimesi geçen bir şeyler yazar mısınız ?

Sizde içinde Asır kelimesi geçen bir şeyler paylaşın !

Bu sayfa üzerinde Asır kelime anlamı gösterilmektedir. Asır nedir ? Asır ne demek ? gibi soruların cevaplarına bu sayfa üzerinden ulaşabilirsiniz. Asır kelimesi sözlük anlamı sayfa üzerinde görüntülenemez ise lütfen bize bildiriniz.