ETİYOPYA kelime anlamı ETİYOPYA nedir ETİYOPYA ne demek ETİYOPYA sözlük anlamı ETİYOPYA

Kelime Anlamı Nedir ? Ne Demek ?

DEVLETİN ADIEtiyopya Demokratik Halk Cumhriyeti



BAŞŞEHRİAddis Ababa

NÜFSU45.600.000

YÜZÖLÇÜMÜ1.106.100 km2

RESM DİLİAmharca

DNİHıristiyanlık ve İslmiyet

PARA BİRİMİEtiyopya Birri

Doğu Afrikada bulunan bir devlet. Kuzeyinde Sudan ve Eritre, doğusunda Cibuti ve Somali, güneyinde Kenya, batısında yine Sudan yer alır. Afrikanın en eski bağımsız devletidir. Batıdoğu yönünde 33 ile 48 doğu boylamları, kuzey güney yönünde ise 330 ile 18 kuzey paralelleri arasında bulunur.



Trihi

Etiyopya, bilhassa mldın ilk yıllarından beri köklü bir geleneği olan Afrikanın en eski bağımsız devletidir. Yalnız gayri sfi mill hsıla ile kişi başına düşen doktor, araba sayısı gibi değerler yönünden diğer Afrika ülkelerinden geridir. Trih çağlar içinde ilk yerleşenler Hami ve Sudanlı soyundan kablelerdir. Mld birinci yüzyılda kurulan Aksum Krallığı 7. yüzyılda yıkılmıştır. Ülkenin Arap hkimiyetine geçmesinden önce Yemende bulunan Habeşli kumandan Ebrehe, ordusuyla Mekkeye yürüdüyse de Ebbil kuşlarının hücmuyla bütün ordu perişan olmuştur. Bu durum Kurnı kermde Fil sresinde şöyle anlatılmaktadır:

(Ey Reslüm!) Rabbinin, fil shiplerine neler ettiğini görmedin mi? O, bunların kötü plnlarını boşa çıkarmadı mı? O, bunların üzerine bölük bölük kuşlar gönderdi ki bunlar onlara (fil shiplerine) pişkin tuğladan (yapılmış) taşlar atıyordu. Derken Allah onları yenik ekin ve yaprağı gibi yapıverdi.

Bu sırada Kızıldenizin iki yakasının Bizans müttefiklerinde olmasını istemeyen İranlılar 572 yılında Aksum Devletine son verdiler. Peygamberimiz aleyhisselm zamnında, Mekkenin ticr haytının gelişmesiyle Habeşistan önem kazandı. Bu zamanda bzı Müslümanlar buraya göç ettiler. Kızıldeniz kıyılarında İslmiyet yayılınca, Aksum Krallığı güneye doğru kaydı. Bu sırada Zague ve Salamon Hnednları 1285 yılına kadar başta kaldılar. Bu trihte İfat SultanıAli ibni Valaşma ile (Akl ibni Eb Tlib soyundan) Müslüman Habeşistan Devleti kuruldu. On altıncı yüzyılda Arapların bu ülkeye yaptığı seferler karşısında ülkenin tammen Müslüman olmasını önlemek için Portekizlilerden yardım istendi. Portekizliler bunu fırsat bilerek ülkeye hkim oldular. Bir ara derebeyleriyle din adamları arasındaki anlaşmazlıklarla ülke sarsıntı geçirmişse de Portekiz veİtalyan kiliselerinin çalışmaları ile 1855te Kassa, İkinci Tevodros adıyla tahta çıkarılarak, Müslüman hkimiyetine son verildi.

1889 yılında İkinci Menelikin Habeşistan imparatoru olarak taç giymesiyle idre tekrar Salamon Hnednına geçti. İtalya, İngiltere ve Fransa gibi Avrupa devletlerinin uğraşması ile nihyet 2 Kasım 1930da Necşi Haile Selsiye taç giydi. Necaşi ünvanı nagaş kelimesinden ve bu da vergi mnsındaki ngş kökünden gelmektedir. 1935 yılında Mussolini zamnında İtalyanlar ülkeyi işgl etmişse de İkinci Düny Savaşı sonunda çekilmek zorunda kalmışlardır.

Haile Selsiye 1975 yılına kadar başta kaldı ve uzun süren iktidrı sırasında Habeşistanda bulunan Müslümanlara dn, siys, kültürel çeşitli baskı ve zulümler yaptı. 1975te asker bir darbe ile iktidrdan uzaklaştırıldı. Ülkede yeni idareyi kuran hükmet, sol temyüllü olduğundan, Rusya ile her shada yakın ilişkiler içine girdi. Müslümanlara yapılan baskı ve zulümler bu hükmet zamnında da artarak devm ettiğinden Eritreli Müslümanlar ile hükmet kuvvetleri arasında çarpışmalar zaman zaman şiddetlenerek devm etti. 1987de yeni Anayasa kabl edildi ve yapılan seçimler sonunda asker yönetime son verilerek komünist parti iktidar oldu. Etiyopya Cumhriyeti, Afrika Birliğine ve Birleşmiş Milletler Teşkiltına üyedir.

1974ten bu yana Etiyopyayı idre eden askeri cunta lideri bilhare devlet başkanı Albay Haile Mariam Mengitsunun ülke dışına Haziran 1990da kaçışından sonra; Etiyopya Halk Kurtuluş Cephesi liderliğindeki (Eritre Halk Kurtuluş Cephesi, Tigre Halk Kurtuluş Cephesi ve Oromo Özgürlük Cephesi) büyük direniş grubu Etiyopya iktidrını ele geçirdi. Yüzde 70i Müslüman olan Eritre Halk Kurtuluş Cephesi 30 yıldır işgal altında olan Eritreyi kurtardı, başkent Asmara ile Kızıldenizdeki Assab ve Massawa liman şehirlerini de kontrolları altına aldı. 1993te yapılan halk oylaması neticesinde Eritre bağımsızlığını kazandı.

Fizik Yapı

Etiyopya genelde dağlık ve platolarla kaplı bir ülkedir. Fakat kuzeyde Eritre bölgesinde deniz seviyesinden 120 m kadar daha aşağıda bulunan 150 km2 genişliğindeki Afar Çukurluğu da bu ülkededir. Afar Çukurluğu faylarla ve volkanik faliyetlerle Kızıldenizden ayrılmış olup, kuruyan tabanı 900 m kalınlığında tuz tortullarıyla kaplıdır. Bu yerde yer yer faylar boyunca lavlar sızmakta ve bzı kraterlerinden de bol sodalı ve kükürtlü sıcak su kaynakları çıkmaktadır.

Ülkeyi yaklaşık kuzeygüney yönünde Rift Vdisi denilen büyük bir kırık hattı kesmektedir. Bu kırık hattı boyunca meydana gelmiş olan çöküntü hendeği aynı zamanda doğmakta olan bir okyanusun ortasında yer almaktadır. Yapılan incelemelere göre doğudaki Etyopien ve Arabistan blokları ile batıdaki Afrika blokları devamlı birbirinden uzaklaşmaktadır. Mesel yılda en az 1 mm olan bu uzaklaşma Kızıldeniz çevresinde yılda 2 cmyi bulmaktadır.

Rift Walley denilen bu çöküntü hendeğinin batısında merkez platosu yer alır. Bu plato üzerinde yer yer yüksek dağlar ve Ambas denilen yassı tepeler bulunmaktadır. Genelde 2000 mnin üzerinde olan bu plato alanında 4543 m ile en önemli yükselti Daşan Dağıdır. Akarsularla da parçalanmış olan bu plato alanı aynı zamanda nüfsun yoğun olduğu bir bölgedir.

Çöküntü hendeğinin doğusunda kalan plato alanı Somali Platosudur. Burası da akarsularla parçalanmıştır ve Urgoma Dağlarında yükselti 5340 myi bulur.

Önemli akarsuları Şebeli, Tana Gölünden doğan Mvi Nil, Omodur. Nil Nehrinin çöllerde kuruyup, kaybolup gitmesini engelleyen Sobat, Mvi Nil (Bahrül Azrak) ve Atbara kolları bu ülkeden beslenmektedir. Mvi Nil ülkenin en önemli gölü olan 1830 m yüksekliğindeki Tana Gölünden doğmaktadır. Ortadaki çöküntü hendeği boyunca yer yer çok sayıda akarsu ve göl bulunmaktadır. Zivay, Şala, Tana, Avasa gölleri gibi. Ayrıca doğusunda Hint Okyanusuna ulaşan Juba ile Vebbi Cebeli akarsuları da bu ülkeden kaynaklarını almaktadır. Fakat ulaşım yapılabilen tek akarsu kısa olan Baro Nehridir.

İklimi

Enlem tibriyle subekvatoral ve tropikal iklim kuşağı üzerinde bulunan ülkenin esas iklim özelliğini dikey yöndeki yükselti fazlalığı meydana getirmektedir. 1800 m yükseltinin altındaki yerlerde gerçek mnda subekvatoral iklim görülür. Buralarda en fazla sıcaklık 40Cyi bulur. En sıcak ayın ortalaması 33C, en soğuk ayın ortalaması ise 21C dir.

2400 m ile 3200 m yükseklikte bulunan yerlerde tam bir ılıman iklim görülür. Buralarda ortalama sıcaklık 16Cdir.

Yağış ortalaması bölgelere göre değişiklik göstermektedir. Güneybatıda 2500 mm olan yağış miktarı, kuzeydoğuda 50 milimetreye kadar düşer.

Tabi Kaynakları

Günümüzde yakıt olarak ormanların kesilmesiyle sdece güneybatıdaki geçit vermeyen ormanlar kalmıştır. Alçak yerlerde step ve savanlar hkimdir. Yüksek yerleri ise baobab, çınar, incir ve hurma ağaçları kaplar. Avustralyadan getirilerek yetiştirilen okaliptus ağaçları ile ülkenin odun ihtiycı karşılanmaktadır. Etiyopya yabn hayvan bakımından zengin bir ülkedir. Zürf, zebra, fil, aslan, antilop, suaygırı ve deve kuşu gibi hayvanlara çok rastlanmaktadır. Bunun yanında kartal, papağan ve maymun da çok bulunmaktadır.

Etiyopya, mden kaynakları bakımından fakir bir ülkedir. En çok üretilen mden, tuzdur. Az miktarda pltin, demir, manganez ve altın bulunmaktadır.

Nüfus ve Sosyal Hayat

Arabistandan gelerek buraya yerleşen Hmler ve Sm Amharalar Etiyopyanın en büyük etnik gruplarını meydana getirirler. Nüfsun 35ini meydana getiren Amharalar ülkede söz shibidirler. Halkın 90ı köylerde yaşamaktadır. Önemli şehirleri Asmara, Addis Ababa, Dire Dava, Gonder, Desse, Harar ve Mitsivadır.

Halkın 55i Hıristiyan, 37si Müslüman, 8i ise diğer dinlere mensuptur. Eğitim ve öğretim çok geri olup halkın ancak 3,7si okuma yazma bilmektedir. İlk üniversitesi ancak 1951 yılında açıldı.

Siys Hayat

1974 yılına kadar bir krallık olan Etiyopyada kral devrilerek 1975te rejimin cuntacılar tarafından değiştirildiği ln edildi. Cunta sosyalist bir rejimi benimsedi. 1987de kabul edilen anayasa ile seçimler yapılarak demokrasiye geçildi.

Ekonomi

Tarım: Ekonomisi tarıma dayalı olan Etiyopya, topraklarının 50sinde zirat yapılmaktadır. Fakat tarım araç ve gereçleri çok ilkel olduğundan yüksek seviyede ürün alınmaz. Buğday, arpa, yulaf, mısır, darı başta olmak üzere çeşitli meyve ve sebze yetiştirilmektedir. Bunun yanında pamuk, şekerkamışı, muz gibi Akdeniz ürünleri de yetiştirilmektedir. Yetiştirilen ürünler ülke ihtiycını karşılar. Kahve ise en önemli gelir getiren ihraç ürünüdür.

Hayvancılık: İklim ve tabiat şartlarının müsit olması sebebiyle çok yapılmaktadır. Sığır, at, katır, deve ve koyun çok miktarda beslenmektedir.

Endüstri: Etiyopyada bulunan fabrikalar dokuma, deri, mobilya, çimento, kimyev maddeler ve sigara üzerinedir. Sanyinin gelişmesi için gerekli olan enerjiden yoksundur.

Ticret: Etiyopya, kahve, deri, post, yağlı tohumlar ve baklagiller ihraç eder. Makina, ulaşım techizatları, inşaat malzemeleri ve petrol ürünlerini ithal etmektedir.

Ulaşım: Ülkenin engebeli oluşu ulaşımı engellemektedir. 35.000 kilometreyi bulan karayolu ile 800 km kadar demiryolu şebekesi vardır. Elverişsiz şartlara rağmen dış hatlarda da çalışan önemli hava yolları ağı kurulmuştur. Önemli limanları Massava ve Assabdır.
  • İngilizcesi :Abyssinia, Ethiopia.

Kelime Dili

ETİYOPYA kelimesi Türkçe bir kelimedir.

Örnek Cümleler ve Ek Bilgiler

ETİYOPYA kelimesi ile ilgili örnek cümle veya ek bilgi bulunamadı. Sözlüğü geliştirmek için lütfen ETİYOPYA kelimesi ile ilgili bildiklerinizi yazınız.

Sizde içinde ETİYOPYA kelimesi geçen bir şeyler yazar mısınız ?

Sizde içinde ETİYOPYA kelimesi geçen bir şeyler paylaşın !

Benzer Kelimeler

etiyopyalı
Bu sayfa üzerinde ETİYOPYA kelime anlamı gösterilmektedir. ETİYOPYA nedir ? ETİYOPYA ne demek ? gibi soruların cevaplarına bu sayfa üzerinden ulaşabilirsiniz. ETİYOPYA kelimesi sözlük anlamı sayfa üzerinde görüntülenemez ise lütfen bize bildiriniz.